Kilimandżaro – najwyższe wzniesienie Wielkiej Wyspy

Chciałbym przybliżyć Państwu ciekawostkę osiedlową, jaką jest usytuowane przy ul. Chopina wzgórze, zwane w żargonie dzielnicy „Kilimandżaro” (przedwojenna niemiecka nazwa to Leerbeuteler Rodelüberg). Miejsce to jest wyjątkowo urokliwe i nie pozbawione intrygujących zakątków. Na południe od wzgórza znajdują się tereny kąpieliska „Morskie Oko”, oraz inne obiekty sportowo-rekreacyjne. Na zachodzie zaczyna się osiedle Zacisze, zaś na północy znajduje się Kanał Powodziowy rzeki Odry. Natomiast wschód to przede wszystkim pas zieleni wzdłuż Kanału Powodziowego.

 

Mimo iż obecnie nie ma żadnego konstruktywnego pomysłu na zagospodarowanie wzgórza (choćby w celach widokowych), miejsce to jest ciekawe i posiada bogatą historię. Wzgórze powstało podczas kopania kanałów przeciwpowodziowych na przełomie XIX/XX w. Zostało usypane z mułu i żwiru, czyli z nadkładu wydobytego z koryt kanałów (powodziowego oraz żeglownego), a następnie przysypane warstwą gleby o grubości ok. 0,5 metra i zalesione drzewami liściastymi.

Po niedługim czasie okazało się, że wzgórze wpisuje się w kompleksowy projekt fortyfikacji miasta (niem. Festung Breslau). Wysokość bezwzględna wzniesienia to 127 m n.p.m. Tyle tytułem wstępu.

 

Podczas działań wojennych, oraz kompleksowego przystosowania miasta do obrony, wzniesienie oraz jego przyległości wyposażono w systemy obrony przeciwlotniczej. Szczyt zajmowała prawdopodobnie bateria artyleryjska dużego kalibru. Świadczą o tym odkryte przez czas oraz innych ciekawskich „badaczy” fragmenty bardzo solidnej żelazo-betonowej konstrukcji, stanowiącej prawdopodobnie fundament pod sprzęt artyleryjski. Kryją się tam również w większości zasypane pomieszczenia, schrony i magazyny. Wciąż widać okno strzelnicze przystosowane do ciężkiego karabinu MG. Dzisiejsze ścieżki wokół wzgórza, pierwotnie transzeje, świadczą o typowo fortecznym przeznaczeniu obiektu. Moim skromnym zdaniem, ten kompleks wzgórza był w jakiś sposób połączony z terenem pobliskiego Stadionu, kryjącego niemało tajemnic z okresu działań wojennych. Niestety, materiałów na ten temat jest bardzo mało.

 

U podnóża od południowej części wzgórza znajdują się się przynajmniej dwa zachowane fundamenty, będące opoką działek artylerii przeciwlotniczej popularnie zwanych p- lotkami (niem. „Flak”). Znajdowało się tam prawdopodobnie 6 stanowisk ogniowych z armatami kal. 8,8 cm. Świadczy o tym choćby fotografia zapożyczona ze strony portalu „Wratislaviae Amici” oraz zrobiona przez załogę alianckiego samolotu rozpoznawczego typu P-38 notatka wspomnieniowa. Obie stanowią dowód przelotu nad Wrocławiem 18 września 1944 r. Autor pisze, że samolot przeleciał nad stanowiskiem baterii przeciwlotniczej.

 

 

Po zakończeniu działań wojennych, teren został całkowicie pozbawiony infrastruktury militarnej i przysposobiony do odbywających się jako pierwsze we Wrocławiu zawodów motocrossowych. Był to przełom lat 50 i 60 XX wieku. Powstał nawet projekt skoczni narciarskiej prof. Andrzeja Teisseyre.

Jako ciekawostkę ubarwiającą to miejsce, dodać można, że na czynny jeszcze w latach 70’ teren motocrossu stał się planem zdjęciowym polskiej komedii “Motodrama” z Jackiem Fedorowiczem w roli głównej.

Obecnie znajdują się tu liczne amatorskie ścieżki oraz trasy rowerowe o różnym stopniu trudności.

Na terenie wzgórza przeprowadzano także zawody rowerowe, np. Otwarte mistrzostwa Wrocławia w kolarstwie górskim.

 

Przede wszystkim jednak, jest to kapitalne miejsce na wycieczkę z rodziną. Porośnięte gęstą roślinnością zbocza górki być mogą odkryć przed wprawnym okiem jeszcze niejedną tajemnicę.

 

tekst: Paweł Wawrzynowicz

zdjęcia: Wratislaviae Amici dolny-slask.org.pl

Post Author: naszeosiedle

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.